Schooperen

Wat is schooperen?

Spreek uit ‘skoeperen’. Het wordt ook wel vlamverzinken of vuurverzinken genoemd. Dit zijn allemaal namen voor dezelfde oppervlaktebehandeling. Bij dit proces wordt een zink/aluminium draad in een vlam gesmolten. Het dan vloeibare metaal wordt neergeslagen op het te behandelen werkstuk en hecht zich daarop als een soort schilfers. De zink/aluminium-oxidelaag heeft een zeer grote dichtheid en sluit dan ook het gehele oppervlak volledig af. Daardoor vormt het een bijzonder effectieve barrière tegen het roesten.

Er is echter nog een bijkomend voordeel. Hiervoor moeten we nog even ingaan op een stukje chemische natuurkunde. We kennen allemaal processen als elektrolytisch verzinken, verchromen, verkoperen, vergulden enz. Dit is het opbrengen van een laagje metaal als zink, chroom, koper en goud op een ander metaal. Dit gebeurt door middel van elektriciteit. Dit proces heet elektrolyse. Ook zonder een elektrische energiebron van buitenaf is het mogelijk om het ene metaal op het andere aan te brengen door middel van elektrolyse! Verschillende metalen hebben t.o.v. elkaar een spanningsverschil. Een heel mooi voorbeeld hiervan is zilverpapier op de vulling van je tanden (kauw maar eens op een stukje ziverpapier als je een amalgaam vulling hebt).

Van dit soort elektrolyse kunnen we nu mooi gebruik maken. Stel we hebben een stuk plaatwerk met een gescopeerde zinklaag erop. Er ontstaat nu door de een of andere reden een kleine beschadiging in de gescopeerde laag (een haarscheurtje of kras). Tussen het ijzer en het zink heerst een klein spanningsverschil. Door dit spanningsverschil en de (vochtige) lucht gaat er bij het beschadigde deel een stroompje lopen. En nu gebeurt het wonderlijke: het zink “kruipt” terug in de beschadiging en sluit het weer af van de buitenlucht. Het probleem lost zichzelf op voordat u weet dat het ontstaan is! Uiteraard moeten hier de beschadigingen niet te groot zijn. Het “herstellingsproces” moet gereed zijn voordat het roestproces echt voet aan de grond krijgt.

Het scopeerproces heeft ook nadelen. Het grootste nadeel is dat een gescopeerd stuk plaatwerk bijna niet meer te lassen is. Ook niet nadat de gescopeerde laag is weggeslepen. U dient hier wel rekening mee te houden. Dus: nooit iets laten scoperen als er (misschien) nog aan gelast moet worden! Scoperen kan ook alleen maar op perfect blank materiaal. Het beste is het dus dit direct na het stralen te doen. Dit is waarom veel straalbedrijven ook een scopeer-inrichting hebben.